Ateşle birlikte aniden ortaya çıkabilen havale, özellikle küçük çocuklarda aileler için oldukça korkutucu bir durumdur. Çocukluk çağında görülen havalelerin büyük bir kısmı yüksek ateşe bağlı havale (ateşli havale) şeklindedir ve genellikle kısa sürede gelişir. Doğru bilgi ve zamanında müdahale, çocuğun sağlığı açısından büyük önem taşır.
Havale Nedir?
Havale, beyindeki sinir hücrelerinin geçici ve anormal elektriksel boşalmaları sonucu ortaya çıkan, kasılma, bilinç kaybı veya kontrolsüz hareketlerle seyreden bir durumdur. Çocuklarda en sık görülen havale türü, ateşli havaledir. Genellikle 6 ay – 5 yaş arasındaki çocuklarda görülür.
Havale Türleri Nelerdir?
1. Ateşli Havale
- Yüksek ateşle birlikte görülür
- En sık rastlanan havale türüdür
- Çoğunlukla kısa sürelidir ve kalıcı hasar bırakmaz
2. Basit Ateşli Havale
- 15 dakikadan kısa sürer
- 24 saat içinde tekrarlamaz
- Vücudun tamamında kasılma görülür
3. Kompleks Ateşli Havale
- 15 dakikadan uzun sürebilir
- Aynı gün içinde tekrar edebilir
- Vücudun sadece bir bölümünü etkileyebilir
4. Ateş Dışı Havale (Epileptik Havale)
- Yüksek ateş olmadan ortaya çıkar
- Mutlaka detaylı nörolojik değerlendirme gerektirir
Havale Belirtileri Nelerdir?
- Ani bilinç kaybı
- Kol ve bacaklarda kasılma
- Gözlerde yukarıya veya yana kayma
- Dişlerin kilitlenmesi
- Nefes alıp vermede düzensizlik
- Dudaklarda morarma
- Havale sonrası kısa süreli sersemlik veya uyku hali
Havale Neden Olur?
Çocuklarda havalenin en yaygın nedeni vücut ısısının hızlı yükselmesidir. Yüksek ateşe yol açan durumlar şunlar olabilir:
- Üst solunum yolu enfeksiyonları
- Grip, nezle, boğaz enfeksiyonları
- Orta kulak enfeksiyonu
- Aşı sonrası ateş
- Genetik yatkınlık
- Her ateşi olan çocuk havale geçirmez; ancak bazı çocuklar ateş değişimlerine daha hassas olabilir.
Havale Geçiren Çocuğa Nasıl Müdahale Edilir?
Havale anında sakin kalmak çok önemlidir. Yanlış müdahaleler çocuğa zarar verebilir.
Yapılması gerekenler:
- Çocuğu yan yatırarak güvenli bir pozisyona alın
- Etrafındaki sert ve keskin cisimleri uzaklaştırın
- Giysilerini gevşetin
- Havalenin süresini gözlemleyin
Yapılmaması gerekenler:
- Ağzına bir şey sokmayın
- Su veya ilaç vermeye çalışmayın
- Çocuğu sarsmayın
- Soğuk suyla yıkamayın
- Havale 5 dakikadan uzun sürerse veya ilk kez yaşanıyorsa acil sağlık hizmeti alınmalıdır.
Havale Sonrası Doktor Değerlendirmesi
Havale sonrasında çocuk mutlaka bir sağlık kuruluşunda değerlendirilmelidir. Doktor tarafından:
- Ateşin nedeni araştırılır
- Gerekli kan ve idrar testleri yapılabilir
- Nörolojik muayene gerçekleştirilir
- Gerekli durumlarda ileri tetkikler planlanır
- Çoğu ateşli havale iyi huyludur ve ileride epilepsiye dönüşmez. Ancak tekrar riskinin değerlendirilmesi ve aile bilgilendirilmesi önemlidir.
Yüksek ateşe bağlı havale, doğru yaklaşımla yönetildiğinde çoğunlukla kalıcı sorunlara yol açmaz. Erken müdahale ve doğru bilgi, hem çocuğun sağlığı hem de ailelerin kaygısının azalması açısından çok değerlidir.
*Web sitemizdeki bilgiler kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız. İçeriklerde Optimed Sağlık Grubu’nun tedavi edici sağlık hizmetlerine yönelik bilgiler yer almamaktadır.*Web sitemizdeki bilgiler kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız. İçeriklerde Optimed Sağlık Grubu’nun tedavi edici sağlık hizmetlerine yönelik bilgiler yer almamaktadır.
Yazar / Editör İletişim Numarası: 0282 726 05 55 / 8011















