Hastalıkların erken teşhis edilmesi ve doğru tedavi planının oluşturulması için tıbbi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır. Bu yöntemler arasında yer alan tomografi, vücudun iç yapılarının ayrıntılı biçimde incelenmesini sağlayan önemli bir tanı aracıdır. Özellikle iç organların, kemiklerin, damarların ve yumuşak dokuların değerlendirilmesinde kullanılan tomografi, birçok hastalığın tanı ve takip sürecinde hekimlere yol gösterir.

Bilgisayarlı tomografi, kısa adıyla BT, X ışınları ve bilgisayar teknolojisi kullanılarak vücudun farklı açılardan görüntülenmesini sağlar. Geleneksel röntgenden farklı olarak vücudun kesitsel görüntülerini oluşturur. Böylece organların ve dokuların yapısı daha ayrıntılı incelenebilir.

Tomografi, acil durumlarda hızlı tanı konulmasına yardımcı olmasının yanı sıra kanser, akciğer hastalıkları, karın içi hastalıklar, travmalar ve damar sorunlarının değerlendirilmesinde de kullanılabilir. Bazı incelemelerde görüntülerin daha net elde edilmesi için damar yoluyla veya farklı bir yolla kontrast madde verilmesi gerekebilir. Bu işlem halk arasında ilaçlı tomografi olarak bilinir.

Tomografi Nedir?

Tomografi, vücudun içindeki organ ve dokuların kesitsel görüntülerini elde etmek amacıyla kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Bilgisayarlı tomografi cihazı, X ışınlarından yararlanarak vücudun farklı açılardan görüntülerini alır. Bilgisayar sistemi bu görüntüleri işleyerek incelenen bölgenin ayrıntılı kesitlerini oluşturur.

Tomografi sayesinde yalnızca kemikler değil; akciğerler, karaciğer, böbrekler, bağırsaklar, beyin ve damarlar gibi farklı yapılar da değerlendirilebilir. İncelemenin hangi bölgeye yönelik yapılacağı, hastanın şikâyetlerine ve hekimin ön tanısına göre belirlenir.

Geleneksel röntgen görüntülerinde farklı dokular üst üste görülebilir. Tomografi ise vücudu ince kesitler hâlinde görüntüleyerek yapıların birbirinden daha ayrıntılı ayrılmasına yardımcı olur. Gerektiğinde bu kesitlerden üç boyutlu görüntüler de oluşturulabilir.

Tomografi Hangi Durumlarda Çekilir?

Tomografi, farklı hastalıkların araştırılması ve bilinen hastalıkların takibi amacıyla istenebilir. En sık kullanım alanları şunlardır:

Beyin ve sinir sistemi hastalıkları: Kafa travması, beyin kanaması şüphesi ve bazı nörolojik sorunların değerlendirilmesi.

Akciğer hastalıkları: Akciğer enfeksiyonları, akciğer nodülleri, bazı tümörler ve akciğer damarlarıyla ilgili sorunların incelenmesi.

Karın ve iç organ hastalıkları: Apandisit, böbrek taşları, bağırsak hastalıkları, karın içi iltihaplar ve bazı kitlelerin araştırılması.

Travmalar: Trafik kazaları, düşmeler ve diğer yaralanmalar sonrasında iç organ hasarının değerlendirilmesi.

Kanser tanısı ve takibi: Bazı tümörlerin yerinin, boyutunun ve çevre dokularla ilişkisinin incelenmesi.

Damar hastalıkları: Uygun kontrastlı incelemelerle damar tıkanıklığı, anevrizma ve bazı damar hastalıklarının değerlendirilmesi.

Kemik ve eklem sorunları: Kırıkların, karmaşık kemik yaralanmalarının ve bazı yapısal bozuklukların incelenmesi.

Tomografi her hastada gerekli olmayabilir. Hekim, beklenen tanısal yararı ve olası riskleri değerlendirerek tomografi, MR, ultrasonografi veya başka bir inceleme yöntemini tercih edebilir.

Tomografi Nasıl Çekilir?

Tomografi çekimi genellikle ağrısız, hızlı ve girişim gerektirmeyen bir işlemdir. İncelenecek bölgeye göre hazırlık ve uygulama ayrıntıları değişebilse de temel işlem aşamaları benzerdir. Öncelikle sağlık personeli, hastanın kimlik bilgilerini ve istenen incelemeyi kontrol eder. Kullanılan ilaçlar, bilinen alerjiler, böbrek hastalıkları ve gebelik olasılığı gibi önemli bilgiler değerlendirilir.

Ardından hasta tomografi cihazının hareketli masasına uzanır. Masa, ortasında geniş bir açıklık bulunan halka biçimindeki cihazın içine doğru ilerler. Cihaz görüntüleri alırken masanın hareket etmesi ve kısa süre hareketsiz kalınması istenir.

Bazı incelemelerde hastadan birkaç saniye nefesini tutması istenebilir. Bu, özellikle göğüs ve karın bölgesinde hareket kaynaklı görüntü bozulmasını azaltmaya yardımcı olur. Çekim sırasında sağlık personeli genellikle ayrı bir odadan cihazı yönetir; ancak hasta ile iletişim kurabilir. İşlem tamamlandığında görüntüler kontrol edilir ve gerekirse ek görüntüler alınır.

Tomografi çekimi sırasında çoğunlukla ağrı hissedilmez. İlaçlı tomografide damar yolu açılması veya kontrast madde verilmesi sırasında kısa süreli bir batma hissi oluşabilir.

Tomografi Ne Kadar Sürer?

Tomografi çekiminin süresi, incelenecek vücut bölgesine, kullanılan görüntüleme protokolüne ve kontrast madde gerekip gerekmediğine göre değişir. Standart bir tomografi çekimi çoğunlukla birkaç dakika içinde tamamlanabilir. Hazırlık ve cihazdaki uygulama dâhil edildiğinde birçok inceleme yaklaşık 10-20 dakika sürebilir. Daha kapsamlı incelemelerde veya ek görüntü alınması gereken durumlarda süre uzayabilir.

İlaçlı tomografide damar yolu açılması, kontrast maddenin verilmesi ve işlem sonrasında kısa süre gözlem yapılması gerektiğinden toplam hastanede kalış süresi daha uzun olabilir. Tomografi çekimi ile raporun hazırlanması farklı aşamalardır. Görüntülerin alınması kısa sürse de radyoloji uzmanının görüntüleri incelemesi ve raporlaması ek zaman gerektirir.

Tomografi Sonucu Ne Zaman Çıkar?

Tomografi sonucu ne zaman çıkar? sorusunun yanıtı, hastanenin işleyişine, incelemenin aciliyetine ve görüntülerin değerlendirilme sürecine bağlıdır. Acil durumlarda tomografi görüntüleri öncelikli olarak incelenebilir ve önemli bulgular tedavi ekibine kısa sürede iletilebilir. Rutin incelemelerde ise raporun hazırlanması aynı gün içinde veya birkaç gün sürebilir. Bazı durumlarda daha kapsamlı değerlendirme gerektiğinden sonuçların çıkması daha uzun zaman alabilir. Tomografi sonuçlarının hazırlanması genellikle şu aşamalardan oluşur:

• Görüntülerin cihaz tarafından elde edilmesi
• Görüntülerin radyoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi
• Bulguların rapor hâline getirilmesi
• Raporun incelemeyi isteyen hekim tarafından klinik bilgilerle birlikte değerlendirilmesi

Tomografi görüntülerinin çekimden hemen sonra hazır olması, nihai raporun da aynı anda tamamlandığı anlamına gelmez. Özellikle karmaşık bulguların bulunduğu veya önceki görüntülerle karşılaştırma yapılması gereken incelemelerde daha fazla zamana ihtiyaç duyulabilir.

Sonuçların ne zaman teslim edileceği hakkında en doğru bilgiyi incelemenin yapıldığı hastanenin radyoloji biriminden almak mümkündür. Sonuçlar hazır olduğunda raporun, şikâyetler ve diğer tetkiklerle birlikte hekim tarafından değerlendirilmesi önemlidir.

İlaçlı Tomografi Nedir?

İlaçlı tomografi, görüntülerin daha ayrıntılı değerlendirilmesine yardımcı olmak amacıyla kontrast madde kullanılarak yapılan bilgisayarlı tomografi incelemesidir. Burada kullanılan kontrast madde, günlük hayatta kullanılan ilaçlardan farklı olarak belirli anatomik yapıların görüntüleme sırasında daha belirgin hâle gelmesini sağlar.

Damar yoluyla verilen kontrast maddeler çoğunlukla iyot içerir. Damarların, organların kanlanmasının ve bazı hastalık bulgularının daha net değerlendirilmesine yardımcı olabilir. İlaçlı tomografi her hastada gerekli değildir. Bazı incelemeler kontrast madde kullanılmadan yeterli bilgi sağlayabilirken bazı hastalıklarda kontrastlı görüntüleme tanı açısından önemli avantajlar sunar.

İlaçlı Tomografi Neden Çekilir?

İlaçlı tomografi, özellikle damarların ve iç organların kanlanmasının daha ayrıntılı incelenmesi gerektiğinde tercih edilebilir. Başlıca kullanım alanları şunlardır:

Tümörlerin değerlendirilmesi: Bazı kitlelerin yapısının, boyutunun ve çevre dokularla ilişkisinin incelenmesi.

Damar hastalıkları: Damar tıkanıklığı, anevrizma veya akciğer embolisi şüphesinde uygun BT anjiyografi incelemelerinin yapılması.

Karın içi hastalıklar: Apse, iltihap, bazı bağırsak hastalıkları ve iç organlarla ilişkili sorunların araştırılması.

Enfeksiyonların incelenmesi: Enfeksiyon odağının veya komplikasyonların belirlenmesine yardımcı olunması.

Travma değerlendirmesi: İç kanama ve organ yaralanmalarının araştırılması.

Kanser takibi: Tedaviye yanıtın ve hastalığın yayılımının belirli durumlarda değerlendirilmesi.

Kontrast madde kullanımı, hekimin hangi soruya yanıt aradığına göre belirlenir. Bu nedenle ilaçlı tomografi çekilip çekilmeyeceği kişiye özel değerlendirilmelidir.

İlaçlı Tomografi Nasıl Çekilir?

İlaçlı tomografi öncesinde hastanın sağlık öyküsü değerlendirilir. Özellikle böbrek hastalığı, daha önce kontrast maddeye karşı reaksiyon, astım, diyabet ve kullanılan ilaçlar hakkında sağlık ekibine bilgi verilmelidir. İncelemenin türüne göre damar yolu açılır ve kontrast madde bu yoldan verilir. Bazı özel incelemelerde ağızdan alınan kontrast maddeler de kullanılabilir.

Kontrast madde verilirken vücutta geçici bir sıcaklık hissi, ağızda metalik tat veya idrar yapıyormuş gibi bir his oluşabilir. Bu hisler çoğunlukla kısa sürede kendiliğinden geçer.

İşlem sırasında hastanın hareketsiz durması ve gerektiğinde nefesini kısa süre tutması istenir. Çekim tamamlandıktan sonra, özellikle kontrast madde kullanılmışsa, sağlık ekibi hastanın durumuna göre kısa süre gözlem yapılmasını önerebilir.

İlaçlı Tomografi Öncesinde Nelere Dikkat Edilmelidir?

İşlem öncesindeki hazırlık, çekilecek bölgeye ve kullanılan protokole göre değişir. Bazı incelemelerde belirli bir süre aç kalmak gerekebilir; bazı incelemelerde ise böyle bir gereklilik bulunmaz. Bu nedenle hastanenin verdiği hazırlık talimatlarına uyulmalıdır. Tomografi öncesinde sağlık personeline şu bilgilerin verilmesi önemlidir:

• Böbrek hastalığı veya böbrek işlevlerinde azalma bulunması
• Daha önce kontrast maddeye karşı reaksiyon gelişmesi
• Astım veya ciddi alerji öyküsü
• Diyabet ve kullanılan ilaçlar
• Hamilelik veya hamilelik olasılığı
• Yakın zamanda yapılmış kan testleri ve önceki görüntüleme incelemeleri

Özellikle böbrek işlevlerini etkileyebilecek bir durum varsa kontrast madde kararı kişiye özel verilmelidir. Bazı hastalarda işlem öncesinde böbrek işlevlerini gösteren kan testleri istenebilir. Düzenli kullanılan ilaçlar, sağlık ekibinin önerisi olmadan kesilmemelidir. Diyabet tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar için özel önlemler gerekebileceğinden, işlem öncesinde hekimle görüşülmelidir.

İlaçlı Tomografinin Yan Etkileri Var mı?

İlaçlı tomografide kullanılan kontrast maddeler çoğu kişi tarafından sorunsuz şekilde tolere edilir. Bununla birlikte bazı kişilerde geçici yan etkiler, nadiren de ciddi reaksiyonlar gelişebilir. En sık karşılaşılan durumlar şunlardır:

• Kısa süreli sıcaklık hissi
• Ağızda metalik tat
• Hafif bulantı
• Damar yolu açılan bölgede kısa süreli rahatsızlık

Bu etkiler genellikle kısa sürede geçer ve özel bir tedavi gerektirmez.

Alerjik Benzeri Reaksiyonlar Gelişebilir mi?

İyot içeren kontrast maddelere karşı bazı kişilerde kaşıntı, kızarıklık veya döküntü gibi reaksiyonlar görülebilir. Daha nadir durumlarda nefes almada güçlük, boğazda şişme veya tansiyon düşmesi gibi ciddi reaksiyonlar gelişebilir.

Daha önce kontrast maddeye karşı reaksiyon yaşamış kişilerin bu durumu işlem öncesinde mutlaka bildirmesi gerekir. Ciddi reaksiyonlar nadir olmakla birlikte, görüntüleme birimleri bu durumlara müdahale edebilecek şekilde hazırlıklı olmalıdır. İşlem sırasında veya sonrasında nefes darlığı, boğazda şişme ya da yaygın döküntü gelişirse derhâl sağlık personeline haber verilmelidir.

İlaçlı Tomografi Böbreklere Zarar Verir mi?

İyot içeren kontrast maddeler, özellikle böbrek işlevleri belirgin şekilde azalmış kişilerde böbrekle ilişkili riskler taşıyabilir. Ancak bu risk herkes için aynı değildir. Böbrek hastalığının derecesi, kişinin genel sağlık durumu, sıvı kaybı ve diğer risk faktörleri birlikte değerlendirilir.

Böbrek hastalığı bulunan kişilerin tomografi öncesinde bunu hekimlerine bildirmesi önemlidir. Gerekli durumlarda kan testleri yapılabilir, kontrast madde kullanımının yarar ve riskleri değerlendirilebilir veya alternatif görüntüleme yöntemleri düşünülebilir. Kontrast madde kullanımı gerekli görülüyorsa işlem, hastanın durumuna uygun önlemler alınarak planlanır.

İlaçlı Tomografi Sonrasında Su İçmek Gerekir mi?

İşlem sonrasında normal sıvı tüketiminin sürdürülmesi, kontrast maddenin vücuttan atılması sürecini destekleyebilir. Ancak herkese aynı miktarda su içmesi önerilmez. Kalp veya böbrek hastalığı nedeniyle sıvı kısıtlaması bulunan kişilerin doktor önerilerine uyması gerekir. İşlem sonrasında sıvı tüketimiyle ilgili özel bir talimat verildiyse bu talimat izlenmelidir.

Tomografi Zararlı mı?

Tomografi, doğru tıbbi gerekçeyle uygulandığında birçok hastalığın tanısında önemli yararlar sağlayan bir görüntüleme yöntemidir. Bununla birlikte X ışınları kullandığı için iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalınmasına neden olur. Bu nedenle tomografi gerekliliği belirlenirken beklenen tanısal yarar ve olası riskler birlikte değerlendirilir.

Tomografi sırasında kullanılan radyasyon miktarı; çekilen vücut bölgesine, cihazın özelliklerine, görüntüleme protokolüne ve hastanın fiziksel özelliklerine göre değişebilir.

Günümüzde cihazlar ve görüntüleme protokolleri, gerekli tanısal bilgiyi mümkün olan en uygun dozla elde etmeyi hedefleyecek şekilde kullanılmaktadır. Özellikle çocuklarda radyasyon duyarlılığı daha yüksek olduğundan, incelemenin gerekliliği ve uygun doz ayarları ayrıca önem taşır.

Tomografi Kanser Riskini Artırır mı?

İyonlaştırıcı radyasyona maruz kalmak, özellikle tekrarlayan veya yüksek dozlu incelemelerde uzun vadeli kanser riski açısından dikkate alınır. Tek bir tomografinin oluşturduğu bireysel risk genellikle düşüktür; ancak sıfır olduğu söylenemez.

Risk, alınan radyasyon dozuna ve kişinin yaşına bağlı olarak değişebilir. Bu nedenle gereksiz tomografi çekimlerinden kaçınılmalı, ancak gerekli bir inceleme yalnızca radyasyon endişesi nedeniyle ertelenmemelidir.

Hamilelikte Tomografi Çekilir mi?

Hamilelikte tomografi kararı dikkatle değerlendirilir. Çünkü X ışınları kullanan görüntüleme yöntemlerinde fetüsün aldığı radyasyon miktarı ve incelemenin gerekliliği önem taşır.

Hamilelikte veya hamilelik olasılığı varsa bu bilgi, işlem öncesinde hekime ve radyoloji ekibine mutlaka bildirilmelidir. Uygun durumlarda ultrasonografi veya MR tercih edilebilir. Ancak acil ve önemli bir hastalık şüphesinde tomografinin sağlayacağı yarar, olası risklerle birlikte değerlendirilerek karar verilir.

Gerekli bir tanı incelemesi, yalnızca hamilelik söz konusu olduğu için otomatik olarak yapılamaz kabul edilmez; karar klinik duruma göre verilir.

Tomografi Vücutta Radyasyon Bırakır mı?

Tomografi sırasında kullanılan X ışınları vücutta kalıcı olarak birikmez ve işlem tamamlandıktan sonra vücutta radyasyon kalmaz. Radyasyonla ilgili temel konu, çekim sırasında alınan dozun uzun vadeli olası etkileridir. Kontrast madde kullanılmışsa bu madde ise vücuttan çoğunlukla böbrekler aracılığıyla atılır. Kontrast maddenin atılma süresi kişinin böbrek işlevlerine ve kullanılan maddeye göre değişebilir.

MR ve Tomografi Farkı Nedir?

MR ve tomografi, vücudun iç yapılarının ayrıntılı olarak görüntülenmesini sağlayan iki farklı yöntemdir. Her iki yöntem de hastalıkların tanısında önemli bir yere sahiptir; ancak çalışma prensipleri, görüntü kalitesi ve kullanım alanları bakımından farklılık gösterir.

Tomografi X ışınlarından yararlanırken manyetik rezonans görüntüleme, yani MR, güçlü manyetik alan ve radyo dalgaları kullanır. MR incelemesinde iyonlaştırıcı radyasyon kullanılmaz.

Hangi yöntemin daha uygun olduğu, incelenecek organın ve araştırılan hastalığın özelliklerine göre belirlenir. Tomografi ve MR arasındaki temel farklar;

Hangisi daha iyi: MR mı, tomografi mi?

MR ve tomografi arasında her durumda geçerli olan bir üstünlük sıralaması yoktur. En doğru yöntem, hastanın şikâyetine ve incelenen bölgeye göre değişir. Örneğin kafa travması veya beyin kanaması şüphesinde tomografi hızlı sonuç alınmasına yardımcı olabilir. Omurilik, bağlar, kaslar ve birçok yumuşak doku sorununun değerlendirilmesinde MR daha ayrıntılı bilgi sağlayabilir. Akciğer hastalıklarında ise tomografi sıklıkla tercih edilen yöntemlerden biridir. Bazı hastalıklarda iki yöntem birbirini tamamlayabilir. İlk incelemenin sonuçlarına göre ek görüntüleme istenebilir.

MR Çekimi Tomografiden Daha mı Uzun Sürer?

Tomografi çekimi çoğu zaman birkaç dakika içinde tamamlanırken MR incelemesi incelenen bölgeye ve protokole bağlı olarak yaklaşık 15-60 dakika sürebilir; bazı özel incelemeler daha uzun olabilir.

MR sırasında hareketsiz kalmak önemlidir. Cihazın oluşturduğu yüksek sesler nedeniyle kulak koruyucular kullanılabilir. Kapalı alan korkusu bulunan kişilerin bu durumu önceden sağlık ekibine bildirmesi yararlı olacaktır.

MR'da da İlaç Kullanılır mı?

Bazı MR incelemelerinde görüntülerin daha ayrıntılı değerlendirilmesi için kontrast madde kullanılır. MR kontrast maddeleri çoğunlukla gadolinyum içerirken, tomografide damar yoluyla verilen kontrast maddeler genellikle iyot içerir. Her iki kontrast madde türünün de kendine özgü riskleri bulunur. MR kontrast maddeleri de nadiren reaksiyonlara neden olabilir ve ciddi böbrek hastalığı bulunan kişilerde özel değerlendirme gerektirebilir. Bu nedenle MR'ın radyasyon içermemesi, her koşulda risksiz olduğu anlamına gelmez. Her inceleme, hastanın sağlık durumu ve tanısal gereksinimleri dikkate alınarak planlanmalıdır.

Tomografi Öncesinde ve Sonrasında Nelere Dikkat Edilmelidir?

Tomografi öncesinde yapılması gereken hazırlıklar, incelemenin türüne göre değişir. Bazı çekimlerde özel bir hazırlık gerekmezken kontrast madde kullanılan veya karın bölgesine yönelik bazı incelemelerde açlık gibi hazırlıklar istenebilir.

Tomografi öncesinde

• Hekiminizin ve radyoloji biriminin verdiği hazırlık talimatlarını uygulayın
• Daha önce kontrast maddeye karşı reaksiyon yaşadıysanız bunu bildirin
• Böbrek hastalığı, diyabet, astım veya başka önemli sağlık sorunlarınız varsa sağlık ekibine bilgi verin
• Hamileyseniz veya hamilelik olasılığınız varsa mutlaka belirtin
• Düzenli kullandığınız ilaçları sağlık ekibine bildirin
• Önceki görüntüleme sonuçlarınızı ve ilgili sağlık belgelerinizi mümkünse yanınızda bulundurun

Tomografi sonrasında

• Kontrast madde kullanılmamış ve ek bir işlem yapılmamışsa çoğu kişi günlük yaşamına kısa sürede dönebilir. İlaçlı tomografi sonrasında ise sağlık ekibinin önerdiği gözlem süresine uyulmalıdır
• İşlem sırasında veya sonrasında kendinizi iyi hissetmiyorsanız, özellikle nefes darlığı, yaygın döküntü ya da belirgin baş dönmesi gibi belirtiler gelişirse sağlık personeline haber verilmelidir
• Tomografi raporunu yalnızca tek başına değerlendirmek yerine, şikâyetler ve diğer tetkiklerle birlikte hekiminize göstermeniz önemlidir

Tomografi Doğru Tanı İçin Önemli Bir Görüntüleme Yöntemidir

Tomografi, vücudun iç yapılarının ayrıntılı olarak incelenmesini sağlayan, özellikle acil durumlarda ve birçok organ hastalığında önemli bilgiler sunan bir görüntüleme yöntemidir. Bilgisayarlı tomografi sayesinde kemikler, akciğerler, iç organlar ve damarlar değerlendirilebilir; gerektiğinde kontrast madde kullanılarak daha ayrıntılı görüntüler elde edilebilir.

İlaçlı tomografi, belirli hastalıkların ve damar yapılarının değerlendirilmesinde önemli avantajlar sunar. Bununla birlikte kontrast madde öncesinde alerji öyküsü, böbrek işlevleri ve diğer sağlık sorunları dikkate alınmalıdır. Tomografinin X ışınları kullanması nedeniyle inceleme gerekliliği de her hasta için ayrı değerlendirilmelidir.

MR ve tomografi arasındaki seçim, incelenecek bölgeye ve araştırılan hastalığa göre yapılır. Tomografi daha hızlı görüntüleme sağlarken MR, birçok yumuşak doku ve sinir sistemi hastalığında daha ayrıntılı bilgi sunabilir. Her iki yöntemin de kendine özgü kullanım alanları ve sınırlılıkları vardır.

Tomografi önerildiğinde işlem öncesi hazırlık talimatlarına uymak, sağlık geçmişinizi sağlık ekibiyle paylaşmak ve sonuçları hekiminizle birlikte değerlendirmek önemlidir. Doğru yöntemle yapılan görüntüleme, hastalıkların tanı ve tedavi sürecine önemli katkı sağlayabilir.

*Web sitemizdeki bilgiler kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız. İçeriklerde Optimed Sağlık Grubu’nun tedavi edici sağlık hizmetlerine yönelik bilgiler yer almamaktadır.

Yazar / Editör İletişim Numarası: 0282 726 05 55 / 8011