Optimed Sağlık Grubu - Sağlığınız Güvende
Baş Ağrısı ve Migren Hakkında Merak Edilenler
Arkadaşın ile Paylaş
Optimed Sağlık Grubu - Sağlığınız Güvende
18.11.2026
Yazar: Yrd. Doç. Tülin COŞKUN

Baş ağrısı, toplumda en sık görülen nörolojik şikayetlerin başında gelir. Çoğu zaman yaşam kalitesini düşüren ancak hayati tehlike oluşturmayan nedenlere bağlı gelişse de, bazı durumlarda altta yatan ciddi hastalıkların habercisi olabilir. Baş ağrısı türleri, migren belirtileri ve güncel tedavi yaklaşımları hakkında en çok merak edilen soruları sizler için yanıtladık.

Baş Ağrısı Tipleri Var mıdır? Nasıl Sınıflandırılır?

Uluslararası Baş Ağrısı Derneği (IHS) tarafından yayınlanan sınıflandırmaya göre baş ağrıları; Primer (Birincil) ve Sekonder (İkincil) baş ağrısı olmak üzere iki ana gruba ayrılır:

Birincil (Primer) Baş Ağrıları: Altta yatan herhangi bir merkezi sinir sistemi veya sistemik hastalık bulunmaksızın doğrudan ortaya çıkan baş ağrılarıdır.
İkincil (Sekonder) Baş Ağrıları: Beyin tümörü, beyin damar tıkanıklıkları veya beyin kanamaları gibi altta yatan başka bir hastalığa bağlı olarak gelişen baş ağrılarıdır.

İkincil Baş Ağrısı Görülme Oranı Nedir?

İkincil baş ağrıları, tüm baş ağrısı vakalarının yaklaşık %10’unu oluşturur. Yani baş ağrısı şikayetiyle sağlık kuruluşlarına başvuran hastaların %90’ında altta yatan ikincil bir hastalık bulunmaz; ağrılar birincil baş ağrısı grubundadır.

Birincil Baş Ağrıları Nelerdir?

Toplumda en sık karşılaşılan birincil baş ağrısı türleri; migren, gerilim tipi baş ağrısı, küme tipi baş ağrısı ve diğer trigeminal otonomik baş ağrılarıdır.

Migren Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi

Migren Tanısı Nasıl Konur?

Migren klinik bir tanıdır. Hasta ve hekim görüşmesi sırasında Nöroloji uzmanı, hastanın öyküsünü dinleyerek herhangi bir ileri tetkik yapılmasına gerek kalmadan migren tanısı koyabilir. Ancak migren özelliklerine uymayan, alışılmadık veya farklı karakterde ağrılar söz konusuysa, hekim olası diğer nedenleri ekarte etmek amacıyla ek incelemeler isteyebilir.

Migren Tanısında Dikkat Edilmesi Gereken Kriterler Nelerdir?

Baş ağrısının genellikle tek taraflı başlaması; ağrıya bulantı, kusma, ışığa (fotofobi) ve sese (fonofobi) karşı hassasiyetin eşlik etmesi migren tanısında en önemli uyarıcı semptomlardır. Tipik bir migren atağı tedavi edilmediğinde en az 3-4 saat, en fazla 3 gün (72 saat) sürer. Daha uzun süren baş ağrılarında altta yatan diğer nedenler mutlaka araştırılmalıdır.

Migren Hangi Yaşlarda Görülür?

Migren her yaşta ortaya çıkabilse de özellikle 15-55 yaş aralığındaki bireylerde çok daha sık görülür.

Migren Kadınlarda mı Yoksa Erkeklerde mi Daha Sık Görülür?

Migren, hormonal faktörlerin de etkisiyle kadınlarda erkeklere oranla 3 kat daha fazla görülmektedir.

Migren Tedavisinde Kullanılan Yöntemler Nelerdir?

Migren tanısı konulduktan sonra, özellikle yeni tanı alan hastalarda ilk tercih edilen yöntem medikal (ilaç) tedavisidir. Hem atak sırasında ağrıyı durdurmaya yönelik ilaçlar hem de atak sıklığını azaltmak amacıyla koruyucu tedaviler (bazı antidepresanlar, tansiyon/kalp ilaçları ve epilepsi ilaçları) kullanılmaktadır. Medikal tedaviye yanıt vermeyen dirençli migren hastalarında ise günümüzde migren botoksu ve nöralterapi gibi tamamlayıcı ve girişimsel yöntemler başarıyla uygulanmaktadır.

Migrende Botoks Tedavisi Nedir?

Migren botoksu; kronik ve dirençli migren öyküsü olan hastalarda, duyusal sinir uçlarından salınarak ağrıyı başlatan kimyasal ileticilerin bloke edilmesi prensibine dayanır. Bu kimyasal ileticilerin salınımı önlendiğinde, cilt altındaki sinir uçlarından merkezi sinir sistemine ulaşan ağrı yolakları aktive olamaz ve ağrı beyne ulaşmadan kontrol altına alınır.

Çocuklarda Migren Görülür mü?

Evet, migren özellikle okul çağındaki çocuklarda sık görülür. Çocukluk döneminde başlayan migren ağrılarının büyük bir kısmı erişkinlik dönemine kadar devam edebilir.

Gerilim Tipi Baş Ağrısı ve Tehlike İşaretleri

Gerilim Tipi Baş Ağrısı Nedir, Kimlerde Görülür?

Ülkemizde ve dünyada en sık görülen baş ağrısı tipidir. Genellikle başın tamamını saran, yaygın ve sıkıştırıcı (bant şeklinde baskı yapan) bir ağrı karakterine sahiptir. Zaman zaman hafif bulantı eşlik edebilir ancak migrendeki gibi şiddetli kusma veya ışığa hassasiyet beklenmez. Kadınlarda daha sık rastlanır.

İkincil Baş Ağrısı Düşündüren "Kırmızı Alarm" Belirtileri Nelerdir?

Hasta öyküsünde aşağıdaki bulguların varlığı, ikincil bir baş ağrısına işaret edebileceği için acil değerlendirme gerektirir:

  • Baş ağrısının 10 yaşından önce veya 50 yaşından sonra ilk kez başlaması
  • Ağrının standart ağrı kesicilere hiçbir şekilde yanıt vermemesi
  • Hastanın uykudan şiddetli baş ağrısıyla uyanması
  • Ağrının ani başlaması ve hastanın "hayatında yaşadığı en şiddetli ağrı" olarak tarif etmesi
  • Ağrının hamilelik veya doğum sonrası (lohusalık) döneminde ortaya çıkması
  • Ağrıya tedaviye dirençli bulantı ve kusmanın eşlik etmesi

Baş Ağrısı Olan Hastalarda Hangi Tetkikler İstenir?

Hastanın ayrıntılı fizik ve nörolojik muayenesinin ardından en sık başvurulan görüntüleme yöntemi Beyin MR (Manyetik Rezonans) incelemesidir. Gerekli görülen durumlarda hastanın klinik tablosuna göre; beyin anjiyografisi, kan tetkikleri veya beyin omurilik sıvısı (BOS) incelemesi gibi ileri tetkikler de istenebilir.

Baş Ağrısına Eşlik Eden Hangi Bulgulara Dikkat Edilmelidir?

Baş ağrısının dışında eşlik eden sistemik veya nörolojik bulgular mutlaka sorgulanmalıdır. Ağrıya yüksek ateş, ense sertliği, epileptik nöbetler, bilinç bulanıklığı, aşırı halsizlik ve açıklanamayan kilo kaybı eşlik ediyorsa ikincil baş ağrısı ihtimali üzerinde durulmalıdır.

Ayırıcı Tanıda Düşünülmesi Gereken Hastalıklar Nelerdir?

Tehlike işaretleri bulunan hastalarda ayırıcı tanıda ilk sırada düşünülmesi gereken durumlar; subaraknoid kanama (beyin kanaması), beyin anevrizması, beyin tümörleri, kafa içi basınç değişiklikleri, menenjit ve sistemik enfeksiyonlardır.

Baş Ağrısı ve Migren ile Yaşam Önerileri

Baş Ağrısı Olan Kişilerin Dikkat Etmesi Gereken Konular Nelerdir?

Baş ağrısı sıklığını azaltmak için hastaların düzenli bir yaşam tarzı benimsemeleri büyük önem taşır. Düzenli uyku saatleri oluşturmak, düzenli aerobik egzersiz yapmak, alkolden uzak durmak ve stres yönetimi tekniklerini öğrenmek atakların kontrolünde etkilidir.

Migreni Olan Hastalara Hangi Egzersizler Tavsiye Edilir?

Migren hastaları vücudu aşırı zorlamayan ve ani nabız yükselmelerine yol açmayan egzersizleri tercih etmelidir. En sık önerilen aktiviteler tempolu yürüyüş, yüzme, bisiklet sürme ve dans gibi düzenli aerobik egzersizlerdir.

Migren ve Depresyon İlişkisi Nedir?

Kronik ağrılar zamanla depresyona zemin hazırlayabildiği gibi, depresyon ve anksiyete bozukluğu olan bireylerde de baş ağrısı çok sık görülür. Baş ağrısı olan hastalarda eşlik eden depresyon veya kaygı bozukluğu varsa, bu durum migren ataklarının sıklığını ve şiddetini artırır. Bu nedenle migren tedavisinde psikiyatrik destek ve eşlik eden duygu durum bozukluklarının tedavisi büyük önem taşır.

Hangi Yiyecekler Migren Atağını Tetikler?

Bazı gıdalar içerdikleri maddeler nedeniyle hassas bireylerde migren ataklarını tetikleyebilir:

Tiramin içeren yıllandırılmış gıdalar: Küflü peynirler, eski kaşar ve şarap.

Yapay tatlandırıcılar: Aspartam içeren "light" (diyet) yiyecek ve içecekler.

Nitrat içeren gıdalar: Salam, sosis, sucuk gibi işlenmiş et ürünleri ile tütsülenmiş veya kurutulmuş balıklar.

Migrene İyi Gelen İçecek Var mıdır?

Kafein içeren içecekler (kahve, çay vb.) damar büzücü etkileri nedeniyle başlangıç aşamasındaki hafif migren ağrılarına iyi gelebilir. Ancak kafeinin sık ve kontrolsüz tüketimi, tam tersi etki yaratarak baş ağrısı ataklarını sıklaştırabilir. Bu nedenle kafeinin içecek olarak aşırı tüketimi yerine, hekim kontrolünde kafein içeren ağrı kesici kombinasyonlarının kullanılması daha güvenli ve etkilidir.

 

*Web sitemizdeki bilgiler kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız. İçeriklerde Optimed Sağlık Grubu’nun tedavi edici sağlık hizmetlerine yönelik bilgiler yer almamaktadır.

Yazar / Editör İletişim Numarası: 0282 726 05 55 / 8011

Modern tıbbi teknolojilerin, alanında uzman hekimlerle buluşarak nitelikli sağlık hizmetine dönüşümü...
Amacımız; hasta haklarına saygılı, etik değerlere bağlı bir sağlık kuruluşu olarak bugüne kadar tesis ettiğimiz güvene dayalı iletişimi sürdürmek, teknolojik ve bilimsel gelişmeleri hastalarımızın hizmetine sunmak, hasta memnuniyetini en üst düzeyde sağlamak ve çalışanlarımızla bütünleşerek halkımıza layık, kesintisiz bir sağlık hizmeti sunmaya kararlılıkla devam etmektir.